Informeren
Geeft je kennis en feiten over een onderwerp. Zo'n informerende tekst is bijvoorbeeld een nieuwsbericht of een encyclopedie.
Lees uitleg en voorbeeldenDe vijf tekstdoelen ontdekken
Welke teksten je ook leest — een nieuwsbericht, een advertentie of een spannend verhaal — elke tekst heeft een doel. Op deze website leer je de vijf belangrijkste tekstdoelen herkennen: informeren, activeren, overtuigen, instrueren en amuseren.
Lees de duidelijke uitleg, bekijk de voorbeelden en test jezelf met vijftien oefeningen over verrassende onderwerpen.
Bekijk de tekstdoelen Start met oefenenWelke tekstdoelen zijn er?
Schrijvers maken een tekst altijd met een reden. Dat heet het tekstdoel (ook wel schrijfdoel). Wanneer je het doel van een tekst herkent, begrijp je beter wat de schrijver van je wil. Dat helpt je om teksten sneller en slimmer te lezen. Een tekst met een bepaald doel noemen we ook wel een tekstsoort: een tekst die wil informeren, is bijvoorbeeld een informerende tekst. Dit zijn de vijf belangrijkste doelen:
Activeren
Zet je aan tot doen of kopen. Zo'n activerende tekst is bijvoorbeeld een advertentie of een oproep om mee te helpen.
Lees uitleg en voorbeeldenOvertuigen
Wil je mening veranderen met argumenten. Zo'n overtuigende tekst is bijvoorbeeld een ingezonden brief of een column.
Lees uitleg en voorbeeldenInstrueren
Legt stap voor stap uit hoe iets moet. Zo'n instruerende tekst is bijvoorbeeld een recept of een handleiding.
Lees uitleg en voorbeeldenAmuseren
Is bedoeld om je te vermaken. Zo'n amuserende tekst is bijvoorbeeld een spannend verhaal, een mop of een gedicht.
Lees uitleg en voorbeeldenTekstdoelen lopen in de praktijk door elkaar
In het echt heeft een tekst lang niet altijd maar één doel. Tekstdoelen lopen vaak door elkaar heen. Een autogids kan bijvoorbeeld heel goed informeren over de specificaties van een auto, maar tegelijkertijd activeren, omdat het eigenlijk een advertentie is die je tot kopen wil aanzetten.
Hoe bepaal je dan welk doel het is? Je kijkt naar het hoofddoel van de tekst: wat wil de schrijver vooral bereiken? Dat hoofddoel bepaalt om welke tekstsoort het gaat. De andere doelen zijn dan bijzaak.
Zo werkt deze website
1. Lees de uitleg
Bij elke tekstsoort vind je een aparte pagina met heldere uitleg, de belangrijkste kenmerken en echte voorbeelden.
Naar het overzicht2. Maak de oefeningen
Lees vijftien teksten over verrassende onderwerpen en bepaal zelf wat het doel van de schrijver is. Bij een fout antwoord krijg je meteen gerichte uitleg.
Naar de oefeningen3. Word een tekstexpert
Hoe meer je oefent, hoe sneller je het doel van een tekst herkent. Handig voor school én voor alles wat je daarbuiten leest.
Veelgestelde vragen